΄Εμμετρα ποιήματα Γέροντα Ιωσήφ Ησυχαστή- Προς τον Ιησούν

Γλυκύτατε μου Ιησού, βάλσαμον της ψυχής μου,

αγάπη της καρδίας μου, αέρας της πνοής μου.

Φως νοητόν, γλυκύτατον, ο έρως, η ισχύς μου,

αγάπη πολυθαύμαστος, ο πόθος της ζωής μου. 

Η πίστις μου και η ελπίς, αγάπη μου γλυκεία,

Σωτήρα ποθεινότατε, γλυκειά παρηγορία"

ελθέ, γλυκεία μου πνοή, ελθέ, ζωή μου θεία,

ελθέ, φως των ομμάτων μου, γλυκειά μου θυμηδία

και φώτισον τα σπλάγχνα μου, τον νουν και την καρδίαν

και πάρασχε στο σώμα μου απάθειαν τελείαν,

διαύγασον εν τω νοΐ τον θείον φωτισμόν σου,

την λαμπροτάτην κίνησιν των θείων γνώσεων σου,

δος μου, αγάπη μου γλυκειά, αυτά που σου ζητάω,

τους πόδας σου ν΄ ασπάζομαι και να γλυκοφιλάω.

Ζητώ, γλυκεία μου πνοή, αιτώ ο υπεσχέθης

και κρούω με κατάνυξιν κι επιθυμώ να έλθης

και συν Πατρί και Πνεύματι μέσα μου να εισέλθης·

μονήν αγίαν ποίησον, να λειτουργής ως θέλης

και ως ευαρεστήσαι συ, Πατήρ, Υιός και Πνεύμα"

αξίωσον να σε υμνώ απαύστως νύκτα, μέρα

και μην χωρίζεις απ΄ εμού, μη μ΄ αποδοκιμάσεις,

αφού 'δες, πως είμαι, ασθενής, μη θες να με πειράζης·

δεν υποφέρω, δεν βαστώ στιγμή τον χωρισμό σου,

διότι καταφλέγομαι από του έρωτος σου.

Φλεγόμενος σ' αναζητώ στους ουρανούς να σ' εύρω

κι' αφού σκιρτάς κατανοώ πως μέσα μου σε έχω.

Το σκίρτημά σου φλέγει με, πλέον δεν υποφέρω,

να βρίσκωμαι εδώ στην γή, σώμα βαρύ να φέρω.

Πολλάκις πταίω, σε λυπώ και σε παραπικραίνω,

πλην πάλιν συ με αγαπάς, δεν στέκεις πικραμένος.

Πόσον γλυκύς, γλυκύτατος, είσαι αγαθέ Χριστέ μου

αλλ' αν μ΄ αφήνης, σύντομα σ΄ αλησμονώ Θεέ μου.

Αν μ΄ αγαπάς, σε αγαπώ, κι΄ αν με βαστάζης, στέκω·

αν δε μικρόν απέρχεσαι, ευθύς ως χόρτον πέφτω.

Ο έρωτας μου είσαι συ, η φλόγα της αγάπης,

ο ζήλος και η όρεξις κι΄ η προθυμία αύθις

και πάλιν όλα ίστανται, εάν μένης μαζί μου·

ει δε μικρόν αναχωρείς, σκοτίζεται η ψυχή μου.

Μέσα μου σε κατανοώ και έξωθεν σε βλέπω,

σε θεωρίαν έλκεις με, θαυμάζω τούτο βλέπων.

Όπου να ιδώ, παντού Χριστός, πάσα την γην πληρώνης

εις έκπληξιν ανάγεις με, τας φρένας μου αλλοιώνεις.

Στην Λειτουργία έρχομαι, διά να σε κοινωνήσω

και στην καλύβη στρέφομαι, πάλιν εκεί σε βρίσκω.

Μελίζεσαι, μερίζεσαι, εσθίεσαι απ΄ όλους

τους ευσεβείς χριστιανούς και πάλιν μένεις σώος.

Μετά Πατρός ευρίσκεσαι, μέσ΄ τους αγίους είσαι,

στον κόσμον όλον ευρίσκεσαι, ποσώς δεν περικλείσαι.

Στις εκκλησίες θύεσαι, μέσα μου σώος είσαι

και τόπος δεν ευρίσκεται, όπου συ να μην είσαι.

Μονάχα στους αγαπητούς, μόνον στους σε ειδότες

δεικνύεις την αγάπην σου, δυνάμεις σου τας τόσας·

θαυμάζομαι, εξίσταμαι, εκπλήττομαι και φρίττω,

πως όλα ταύτα γίνονται δεν ημπορώ να είπω.

Κι΄ αφού στο βάθος χάνομαι των θείων νοημάτων,

στρέφω και πάλιν όπισθεν και την αγάπην πιάνω

και φθέγγομαι πως σ΄ αγαπώ, γλυκύτατε Χριστέ μου,

Ιησού μου και Σωτήρα μου, Πανάγιε Θεέ μου.

Μη παύσης να διδάσκης με, μη παύσης να φωτίζης,

στο θέλημά σου οδήγησε, εσύ καθώς γνωρίζεις

και πλούτιζέ με συνεχώς στην ιδικήν σου αγάπην

και βάσταζε να βρίσκωμαι διά παντός με ταύτην.

Και πέπεισμαι πως αληθώς αυτή θα μ' όδηγήση

και μέσα στας άγκάλας σου θα φέρη να με ρίψη"

να χαίρω», να ευφραίνομαι με σένα τον Χριστόν μου,

τον Κύριόν μου και Θεόν, εις αιώνας αιώνων.

Αμήν.

Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής

Ο πλεονέκτης δεν ευφραίνεται ποτέ…( Μέγας Βασίλειος )

Αδύνατος άνθρωπος είναι εκείνος που δεν μπορεί να κρύψει τα μυστικά του.
Ισχυρός εκείνος, που συγκρατεί την οργή του.
Υπομονετικός εκείνος, που μπορεί να κρύψει τη δυστυχία του.

Πλούσιος εκείνος, που αρκείται στα αναγκαία.
Ο πλεονέκτης δεν ευφραίνεται ποτέ με αυτά που έχει λυπάται γι’ αυτά που του λείπουν.

Μέγας Βασίλειος

Tην περίοδο της Τεσσαρακοστής ο διάβολος πολεμάει την νηστεία και τον νηστευτή με λύσσα! ( Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα )

Ήταν μια ευσεβεστάτη κυρία, η οποία έπασχε από καλπάζουσα μορφή καρκίνου. Οι ιατροί δεν την έδιναν πολύ καιρό ζωής και την συνιστούσαν να τρώει καταλύσιμα, διότι αλλιώς θα πέθαινε πιο γρήγορα, αφού έφτιαχνε και χημειοθεραπείες.

Ήταν περίοδος της Σαρακοστής και αυτή όχι μόνο νήστευε, αλλά και δεν έτρωγε απολύτως τίποτα! Παράλληλα παρακαλούσε την Παναγία να την κάνει καλά. Και πράγματι η γυναίκα αυτή σηκώθηκε στο πόδι και έγινε απολύτως καλά! Πέθανε μετά από μερικά χρόνια από άλλη αιτία.

Διαπιστώνουμε, ότι η δυνατή νηστεία με την δυνατή προσευχή, κάνουν όλα τα θαύματα, αρκεί αυτό να είναι προς όφελος της ψυχής μας.

Επειδή η νηστεία (υλική δηλ. αποχή από τα καταλύσιμα και πνευματική δηλ. Αποχή από τα Αμαρτήματα) εμπεριέχει ταπείνωση και Χάρη, κατακαίει τον διάβολο, με μια φωτιά χειρότερη από αυτήν της κολάσεως! 

Γι’ αυτό ο διάβολος κάνει τα πάντα, ώστε να εμποδίσει τον άνθρωπο να νηστέψει. Ειδικά την περίοδο της Τεσσαρακοστής πολεμάει την νηστεία και τον νηστευτή με λύσσα!

Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα

https://apantaortodoxias.blogspot.com/

https://panagia-ierosolymitissa.blogspot.com/2019/03/t.html

Η αποδοχή της αμαρτίας μας είναι προσωπικός και πολλές φορές οδυνηρός δρόμος ( Ιερομόναχος Σεραπίων Σιμωνοπετρίτης )

Η αποδοχή της αμαρτίας μας είναι προσωπικός και πολλές φορές οδυνηρός δρόμος και περνάει από πόνο, άσκηση, οδύνη, αρρώστια, διωγμό, ατίμωση, απαξίωση.

 Άκόμα και ο πόνος για την αμαρτία είναι μεγάλος, μέχρι που η φιλανθρωπία του θεού τρυπήσει τον μέταλλο το σκληρό της καρδιάς μας.

 Γι’ αυτό τα οδυνηρά γίνονται ευεργεσίες για εκείνους, που όντως επιθυμούν ερωτικώς τον Κύριο και όχι τον εαυτό τους και της επιβίωσης της ψυχής τους κατά το λόγο του Κυρίου. Ο απολέσας την ψυχή του ευρίσκει αυτήν.


Ιερομόναχος Σεραπίων Σιμωνοπετρίτης

Πάτερ, θέλω νά ξαναφτιάξω τή ζωή μου Aπόσπασμα από ομιλία του π. Σάββα Αγιορείτη.

... Νά πῶ ἕνα παράδειγμα, γιατί τό ἔχω λίγο πρόσφατο. Πόσοι ἄνθρωποι βασανίζονται μέ τήν λεγόμενη σκέψη νά φτιάξουν τήν ζωή τους; Πασχίζουν οἱ ἄνθρωποι οἱ καημένοι νά κάνουν οἰκογένεια. Γιατί;
Γιατί ἔχει περάσει στό ὑποσυνείδητο ἀπό τούς «καλούς» γονεῖς καί τήν περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα ὅτι σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά παντρευτοῦν. Ποιός σοῦ εἶπε ὅτι σκοπός τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά παντρευτεῖ καί νά κάνει οἰκογένεια; Ἀγνοοῦμε στοιχειώδη πράγματα.
Βασανιζόμαστε μέ πράγματα πού δέν πρέπει.


Σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά θεωθεῖ, ὄχι νά παντρευτεῖ, νά κάνει οἰκογένεια. Καί ἀποτυγχάνουν, γιατί δέν πᾶνε μέ σωστά κριτήρια. Δέν ξέρουν κἄν πῶς θά γίνει αὐτή ἡ σωστή οἰκογένεια καί χωρίζουν καί οἱ ἄλλοι λένε «ξαναφτιάξε τήν ζωή σου..». Ἄντε πάλι! Δεύτερη φορά. Τί λέει ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ; «λέλυσαι ἀπό γυναικός; μή ζήτει γυναῖκα» (Α΄Κορ. 7,27).
Χώρισες μιά φορά; Μή ζητᾶς ἄλλη γυναίκα. Μπελά στό κεφάλι σου θά ἔχεις δηλαδή, νά τό ποῦμε ἁπλά. Τό ἴδιο λέει καί γιά τήν γυναίκα. Χώρισες ἀπό τόν ἄνδρα; Μήν ψάχνεις ἄλλον ἄνδρα. Ὄχι, λέει ὁ ἄλλος ὁ κοσμικός, νά ξαναφτιάξεις τήν ζωή σου…
Ξέρετε τί ταλαιπωρία ἔχει αὐτό; Καί τό λέει καί ἀλλιῶς ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ. Τό λέει τό Εὐαγγέλιο, μήν σκανδαλιστεῖτε. «Ἐάν ἀπολελυμένην γαμήσει, μοιχᾶται» (Ματθ. 5,32). Τί θά πεῖ αὐτό; Αὐτός πού παίρνει μιά χωρισμένη, κάνει μοιχεία. Τό ξέρετε ὅτι ὑπάρχει τέτοια ἐντολή τοῦ Θεοῦ;
Ἐλάχιστοι ἄνθρωποι τό ξέρουν αὐτό καί παντρεύονται χωρισμένους καί χωρισμένες. Καί μετά ἔχεις τίς συνέπειες, βασανίζεσαι… Καταλάβατε; Καί σοῦ λέει ὁ ἄλλος: ὄχι, νά φτιάξεις τήν ζωή σου. Φτιάξε την… καί ἔχεις μιά ζωή μαύρη.
Γιατί, δέν τηροῦμε βασικά πράγματα. Γιατί δέν τά τηροῦμε; Γιατί, δέν τά ξέρουμε κἄν. Δέν πᾶς ποτέ νά ἀκούσεις ἕνα κήρυγμα, δέν μπαίνεις στόν κόπο νά διαβάσεις λίγο τί λέει ὁ κατασκευαστής σου. Γιατί ὁ Θεός εἶναι ὁ κατασκευαστής σου.
Ἐνῶ, γιά τό αὐτοκίνητο θά πάρεις τό manual καί θά τό κάνεις φτερό, νά μάθεις καί τήν παραμικρή λεπτομέρεια νά μήν χαλάσεις τό αὐτοκίνητό σου, τό εἴδωλό σου… Γιά ἐκεῖνο γιατί ἐνδιαφέρεσαι νά μάθεις τά πάντα καί γιά τήν ψυχή σου καί γιά τό σῶμα σου δέν ἐνδιαφέρεσαι νά μάθεις πῶς θά λειτουργήσεις τό σῶμα σου καί τήν ψυχή σου;

https://agiameteora-friends.net/

Ένα μικρό αγόρι, όταν είδε για πρώτη φορά τους μοναχούς, ρώτησε τον πατέρα του...

Ένα μικρό αγόρι, όταν είδε για πρώτη φορά τους μοναχούς, ρώτησε τον πατέρα του:

- "Μπαμπά, γιατί οι μοναχοί έχουν τόσο περίεργα ρούχα;"

- "Γιε μου το γεγονός είναι ότι πολύ λίγοι άνθρωποι ξέρουν για το μικρό μυστικό: οι μοναχοί μπορούν να πετάξουν όταν όλοι οι άνθρωποι κοιμούνται. Το απόγευμα, οι μοναχοί κρύβουν τα φτερά τους κάτω από τα ρούχα τους, οπότε κανείς δεν βλέπει πώς πετούν οι μοναχοί! "- είπε ο πατέρας με χαμόγελο.

- "Μπαμπά, θέλω επίσης να γίνω μοναχός και να μάθω να πετάω!" - αναφώνησε ο αγόρι.

"Αν μπορείς να γίνεις πραγματικός μοναχός τότε θα ξέρω ότι ο γιος μου είναι άγιος άνθρωπος, τότε μπορείς πραγματικά να πετάξεις!" Ο πατέρας απάντησε.

Ο παλιός μοναχός είπε: "Αν καταλάβετε ότι η αγιότητα δεν είναι στα ρούχα, αλλά σε μια καθαρή καρδιά, μπορείτε να γίνετε πραγματικός μοναχός". 

 http://apantaortodoxias.blogspot.com/2019/02/blog-post_512.html

''Πριν από κάθε πτώση,προηγείται εγωιστική άνεση.Καί πριν από κάτι όμορφο,συντριβή και ταπείνωση." ( Άγιος Πορφύριος )

"Ένα αυγό σπάει και από ύψος 30 πόντων. Όμως ένας βράχος πρέπει να ανέβει πολύ υψηλά. Καί να πέσει για να συντριβεί.
Ο άνθρωπος που έχει πολύ σκληρή καρδιά, θα επιτρέψει ο Θεός να πετύχει κάποια πράγματα, να ανέβει ψηλά και κατόπιν να πέσει βαρύγδουπα για να συντριβεί, να μαλακώσει, να σπάσει.

Όμως ο μαλακός άνθρωπος, ο ευαίσθητος, ο πονόψυχος, μπορεί να μην έχει μεγάλες κοσμικέςεπιτυχίες, να βρίσκει όλο εμπόδια. Αυτό όμως τον προστατεύει από μεγάλες πτώσεις, τις οποίες η ευαίσθητη καρδιά του δεν θα αντέξει.
Να λοιπόν, που τα εμπόδια στη ζωή μας είναι η προστασία μας και όχι η κατάρα μας και η δοκιμασία μας. Έτσι όταν ο Θεός θέλει να μας γλιτώσει από εγωιστικά στραπατσαρίσματα βάζει εμπόδια στα σχέδιά μας. Δηλαδή, το εμπόδιο είναι η προστασία από εγωιστικές πτώσεις.
Γι΄ αυτό ο λαός λέει: “Κάθε εμπόδιο για καλό” και κατ΄ αναλογία “κάθε άνεση για κακό”! Λέγουν οι Πατέρες “ουδείς εισήλθε μετ’ ανέσεως στον παραδεισο”. Ως εκ τούτου πριν από κάθε πτώση, προηγείται εγωιστική άνεση. Καί πριν από κάτι όμορφο, συντριβή και ταπείνωση."

Άγιος Πορφύριος

Πόσο αναπαύεται η ψυχή, όταν ευρίσκεται μέσα εις το φως σου, Κύριε! ( Μοναχού Μαρκέλλου Καρακαλληνού )

Πόσο αναπαύεται η ψυχή, όταν ευρίσκεται μέσα εις το φως σου, Κύριε! Εικόνα σου είναι η ψυχή μου, Κύριε, και η ζωή της είναι η ιδική σου καταφυγή.

Η χαρά μου είναι ο Ιησούς.
Η αναπνοή μου, ο Ιησούς.
Η προσευχή μου, ο Ιησούς.
Η ελπίδα μου, ο Ιησούς.
Η καταφυγή μου, ο Ιησούς.

Η απέκδυσις παντός νοήματος κατα την ώραν της προσευχής δίδει μεγάλη δύναμι και χαρά ανέκφραστη εις την ψυχήν.

Αυτός είναι ο σαββατισμός της ψυχής. Η κατάπαυσις εκ παντός νοήματος. Αυτή είναι η αληθινή ανάπαυσις της ψυχής. Όταν αργή και καθαρίζεται από των αισχρών και ρυπαρών λογισμών του σατανά και αναπαύεται εις την αιωνίαν ανάπαυσιν και χαράν του Κυρίου. Εις αυτήν την ανάπαυσιν μας προσκαλεί ο Ιησούς Χριστός λέγων: «Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, καγώ αναπαύσω υμάς» (Ματθ. ια 28).

Και ο όσιος Ιωάννης ο Καρπάθιος μας συμβουλεύει: «Εάν θέλωμεν πραγματικά να ευαρεστήσωμεν εις τον Θεόν και να επιτύχωμεν την μακαριωτάτην φιλίαν μαζί του, ας παρουσιάσωμεν τον νουν μας γυμνόν εις Αυτόν, χωρίς να μεταφέρωμεν μαζί μας κανένα πράγμα του παρόντος αιώνος, ούτε τέχνην, ούτε νόημα, ούτε τέχνασμα, ούτε δικαιολογία, ακόμη και εάν γνωρίζωμεν όλην την σοφίαν του κόσμου».

Απεκδυομένη η ψυχή τα νοήματα του κόσμου τούτου, δέχεται τον φωτισμόν του Θεού. Φωτιζομένη, γίνεται απλή και ο νους ελέγχει τα πάντα. Εις την απλότητα αυτήν της ψυχής δεν υπάρχει λογισμός· δεν λειτουργούν τα πάθη· καταπαύει ο ψυχόλεθρος μετεωρισμός. Η ψυχή ζη εν Θεώ και η ευχή λειτουργεί έντονα. Η καθαρότης της ψυχής που υπάρχει τότε, δίδει μεγάλην άνεσιν εις την ψυχήν και αισθάνεται το μέγα δώρο της Παρθενίας.

Η Υπεραγία Θεοτόκος ήταν πάντοτε ενδεδυμένη το Θείον Φως και δια τούτο δεν μπορούσε να προσβληθή από κανένα λογισμό. Δια τούτο η Παναγία μας έγινε δοχείον της χάριτος και εσκήνωσεν και εσαρκώθη εις αυτήν ο Ήλιος της δικαιοσύνης, ο Ιησούς Χριστός, επειδή ήτο περιβεβλημένη ως ιμάτιον το Θείον Φως.

Η υγεία της ψυχής ευρίσκεται μέσα εις αυτό το βίωμα. Να έχη η ψυχή μέσα της αυτό το άγιο φως και να το αισθάνεται. Έτσι έπλασε ο Θεός τον άνθρωπο. Με αυτόν τον στολισμόν επροίκισε την ψυχήν. Και η ψυχή, τότε είναι εικόνα του Θεού, όταν διατηρή αυτό το φως.

Όταν λειτουργούν τα πάθη, παραχαράσσεται η εικόνα της ψυχής και παραμορφώνεται, διότι το σκότος και η δυσωδία των παθών εμποδίζουν την ψυχή να δέχεται τον φωτισμόν του Θεού. Ευρισκομένη δε η ψυχή κάτω από μια συνεχή συννεφιά μαραζώνει και δεν ανθοφορεί και δεν καρποφορεί. Και έπειτα, μαραμένη όπου είναι, λυπείται και παραπονείται και καθοδηγείται από τα πονηρά πνεύματα.

Η ψυχή όμως που δέχεται το φως του Θεού έχει δύναμη, έχει χαρά, έχει αγάπη καθαρή και συνέχεια δέχεται τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος· «ο δε καρπός του Πνεύματός εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια» (Γαλ. ε 22-23).

Είσελθε, ψυχή μου, εις αυτήν την χαράν και εις αυτό το φως. Είσελθε εις την αληθινήν ζωήν. Ομοίαζε προς τήνΥπεραγίαν Θεοτόκον, όπου εισήλθε εις τα Άγια των Αγίων και ετρέφετο υπό του Αγγέλου.

Σύναζε, ψυχή μου, τας δυνάμεις σου εντός σου και εόρταζε εορτήν μυστικήν και ευφρόσυνον· εορτήν χαράς και αγαλλιάσεως ανεκλαλήτου. Τούτο είναι το αληθινόν φως και η αληθινή ανάπαυσις της ψυχής και θυσία ευάρεστος εις τον Θεόν: η λατρεία του Θεού εκ καθαράς καρδίας.

Δώρησαί μοι, Κύριε, το πυρ το νοερόν, το φωτίζον τας διανοίας και φλογίζον τας αμαρτίας, δια να φωτίση με τας μυστικάς του ακτίνας τα σκότη της ψυχής μου· δια να κατακαύση τα ξύλα, τον χόρτον, τα φρύγανα και ο,τι άλλο περιττόν εσύναξε εν τη άμελεία και αγνοία και ραθυμία της η ψυχή μου. «Ει δε τις εποικοδομεί επί τον θεμέλιον τούτον χρυσόν, άργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, εκάστου το έργον φανερόν γενήσεται· η γαρ ημέρα δηλώσει· ότι εν πυρί αποκαλύπτεται· και εκάστου το έργον οποίόν εστι το πυρ δοκιμάσει» (Α Κορ. γ 12-13).

Ω θαύμα παράδοξον· πως η πηλίνη φύσις, το σώμα το χοϊκόν, δέχεται την νοεράν και άϋλον χάριν του Αγίου Πνεύματος!

Ω πόσον μεγάλην αξίαν έχει «ο κρυπτός της καρδίας άνθρωπος», όταν έχη ως κόσμημα τον άφθαρτον στολισμόν της χάριτος του Αγίου Πνεύματος (Α Πέτρ. γ 4).

Ανάβαινε, ψυχή μου, εις σκηνώματα άγια δια να δέχεσαι τον θείον φωτισμόν και ιματισμένη και σωφρονούσα να δοξάζης τον Πατέρα και τον Υιόν και το Άγιον Πνεύμα, την μίαν αδιαίρετον Τριάδα εις αιώνας αιώνων. Αμήν.

Μοναχού Μαρκέλλου Καρακαλληνού

Η δικαιολογία δεν είναι γραμμένη στη Γραφή. ( Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης )

Η δικαιολογία δεν είναι γραμμένη στη Γραφή. 

Οι Αγιοι όχι μόνο δεν δικαιολογούνται, αλλά υποφέρουν εκουσίως για τους άλλους!!!.

Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης

Να γνωρίσεις τον εαυτό σου, ποιός είσαι. ( Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής )

Και γι’ αυτό πρώτα απ’ όλα χρειάζεται το «γνώθι σαυτόν». Δηλαδή να γνωρίσεις τον εαυτό σου, ποιος είσαι. Ποιός είσαι στ’ αλήθεια, όχι ποιός νομίζεις εσύ ότι είσαι. Με τη γνώση αυτή γίνεσαι ο σοφότερος των ανθρώπων.
Με τέτοια επίγνωση έρχεσαι σε ταπείνωση και παίρνεις χάρη από τον Κύριο. Διαφορετικά αν δεν αποκτήσεις αυτογνωσία, αλλ’ υπολογίζεις μόνο τον κόπο σου, γνώριζε ότι πάντοτε θα βρίσκεσαι μακριά από το δρόμο. Διότι δεν λέει ο Προφήτης· «ίδε, Κύριε, τον κόπον μου», αλλά «ίδε, λέγει, την ταπείνωσίν μου και τον κόπον μου». Ο κόπος είναι για το σώμα, η ταπείνωση για τη ψυχή και πάλι τα δύο μαζί, κόπος και ταπείνωση, για όλον τον άνθρωπο.

Ποιός νίκησε το διάβολο; Αυτός που γνώρισε την ασθένειά του, τα πάθη και τα ελαττώματα, που έχει. Ο φοβούμενος να γνωρίσει τον εαυτό του, αυτός βρίσκεται μακριά από τη γνώση· άλλο τίποτε δεν αγαπά παρά να βλέπει μόνο λάθη στους άλλους και να τους κρίνει.
Αυτός δεν βλέπει στους άλλους χαρίσματα, αλλά μόνον ελαττώματα- δεν βλέπει στον εαυτό του ελαττώματα, παρά μόνο χαρίσματα. Και αυτό είναι το χαρακτηριστικό ελάττωμα των ανθρώπων του καιρού μας που δεν αναγνωρίζουμε ο ένας το χάρισμα του άλλου.

Ο ένας στερείται πολλά, μα οι πολλοί τα έχουν όλα. Αυτό που έχει ο ένας δεν το έχει ο άλλος. Και, αν αυτό το αναγνωρίζουμε, υπάρχει πολλή ταπείνωση. Γιατί έτσι τιμάται και δοξάζεται ο Θεός, ο οποίος με πολλούς τρόπους στόλισε τους ανθρώπους και έκανε όλα τα δημιουργήματά του άνισα, δηλ. διαφορετικά. Όχι όπως προσπαθούν οι ασεβείς να φέρουν ισότητα ανατρέποντας την θεία Δημιουργία.

Ο Θεός «τα πάντα εν σοφία εποίησεν».

Γι’ αυτό, παιδί μου, τώρα που είναι αρχή φρόντισε να γνωρίσεις καλά τον εαυτό σου, για να βάλεις θεμέλιο στερεό την ταπείνωση. Φρόντισε να μάθεις την υπακοή, να αποκτήσεις την ευχή. Γι’ αυτό πρώτα γνώριζε, παιδί μου, ότι κάθε αγαθό από το Θεό έχει την αρχή. Δεν γίνεται αγαθός λογισμός που να μην έχει αιτία το Θεό, ούτε πονηρός που να μην έχει αιτία το Διάβολο. Ό,τι καλό λοιπόν διανοηθείς, πεις, κάνεις, όλα είναι της δωρεάς του Θεού. «Παν δώρημα τέλειον άνωθεν έστι καταβαίνον». Όλα είναι της δωρεάς του Θεού· δικό μας δεν έχουμε τίποτε.

Καθένας λοιπόν που επιθυμεί και ζητεί να λάβει τη χάρη, να του δώσει δωρεάν ο Θεός, πρέπει πρώτον να γνωρίσει καλά την ύπαρξή του, το «γνώθι σαυτόν». Και αυτή είναι η όντως αλήθεια. Γιατί κάθε πράγμα έχει αρχή. Και αν δεν αρχίσεις καλά δεν θα έχεις τέλος καλό.

Και αρχή λοιπόν και αλήθεια είναι να γνωρίσει κανείς ότι είναι μηδέν – 0 – και εκ του μηδενός δημιουργήθηκαν τα πάντα. «Είπε και εγεννήθησαν ενετείλατο και εκτίσθησαν». Είπε και έγινε γη. Και αφού πήρε πηλό έπλασε άνθρωπο. Άψυχο, άνουν ένα πήλινο άνθρωπο. Αυτή η ιδία σου ύπαρξη. Αυτό είμαστε όλοι μας. Χώμα και λάσπη.
Αυτό είναι το πρώτο μάθημα σ’ εκείνον που θέλει να λάβει, αλλά και να μένει διαπαντός η χάρη κοντά του. Απ’ αυτό αποκτά την επίγνωση και απ’ αυτό γεννιέται ταπείνωση. Όχι με λόγια μόνο, να ταπεινολογεί, αλλά στηριζόμενος στην πραγματικότητα λέει την αλήθεια: Είμαι χώμα, είμαι πηλός, είμαι λάσπη. Αυτή είναι η πρώτη μητέρα μας. Λοιπόν το χώμα πατιέται, και συ ως χώμα οφείλεις να πατηθείς. Είσαι λάσπη, δεν έχεις καμίαν αξία.

Σε πετούν εδώ και εκεί, σε κτίζουν από ένα σημείο σε άλλο σε χρησιμοποιούν ως άχρηστη ύλη.

Και λοιπόν σου «ενεφύσησεν» ο Δημιουργός και σου έδωσε πνεύμα ζωής. Και να, αμέσως έγινες ένας άνθρωπος λογικός. Ομιλείς, εργάζεσαι, γράφεις, διδάσκεις· έγινες ένα μηχάνημα του Θεού. Όμως μη λησμονείς ότι η ρίζα σου είναι το χώμα. Και αν λάβει το πνεύμα αυτός που σου το έδωσε, εσύ πάλι θα κτίζεσαι στα ντουβάρια.

Γι’ αυτό «μιμνήσκου τα έσχατά σου και ου μη αμαρτήσης εις τον αιώνα».

Αυτή είναι η πρώτη αίτια, που όχι μόνον ελκύει τη χάρη, αλλά την πληθύνει και τη συγκρατεί. Αυτή ανεβάζει το νου στην πρώτη θεωρία της φύσεως. Και έξω απ’ αυτή την αρχή βρίσκει μεν κάτι λίγο, αλλά μετά από καιρό θα το χάσει. Γιατί δεν κτίζει σε έδαφος στερεό, αλλά προσπαθεί με τρόπους και τέχνη.

Λες λόγου χάριν είμαι αμαρτωλός! Αλλά εσωτερικά πιστεύεις ότι είσαι δίκαιος. Δεν μπορείς να αποφύγεις την πλάνη. Η χάρη θέλει να μείνει, αλλ’ επειδή ακόμη πρακτικά δεν έχεις βρει την αλήθεια, κατ’ ανάγκη πρέπει να φύγει. Γιατί αναμφίβολα θα πιστέψεις στο λογισμό σου ότι είσαι αυτό το οποίο δεν είσαι, και χωρίς άλλο θα πλανηθείς. Ως εκ τούτου δεν παραμένει η χάρη. Επειδή έχουμε τον αντίπαλο, που είναι τεχνίτης ισχυρός, είναι εφευρέτης κακών, και της κάθε πλάνης δημιουργός. Που αγρυπνεί πλάι μας. Που από φως έγινε σκότος και όλα τα γνωρίζει. Που είναι εχθρός του Θεού και ζητεί όλους να μας κάνει εχθρούς Του. Και εν τέλει είναι πνεύμα πονηρό και εύκολα αναμειγνύεται με το πνεύμα, που μας χάρισε ο Θεός, και παίρνει τη μηχανούλα μας και την κινεί όπως θέλει αυτός. Κοιτάζει, πού ρέπει η όρεξη της ψυχής, και με ποιό τρόπο τη βοηθά ο Θεός, και αμέσως σκέφτεται και εκείνος τα ίδια.

(«Έκφρασις Μοναχικής εμπειρίας», εκδ, Ι.Μ.Φιλοθέου, Άγ. Όρος -αποσπάσματα σε νεοελληνική απόδοση.)



Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής